Print this page

W minionych kilkudziesięciu latach Chiński Bank Ludowy sprawuje funkcję centralnego banku, jednocześnie zajmuje się kredytami przemysłowymi i prowadzi działalność w dziedzinie kredytów oszczędnościowych. W związku z tym nie jest to centralny bank w prawdziwym tego słowa znaczeniu, ale także komercyjny bank odpowiadający regułom gospodarki rynkowej. Od wdrażania polityki reform i otwarcia na świat w 1979 roku, do chińskiej bankowości wprowadzono szereg ważnych reform i wzmocniono otwarcie na świat zewnętrzny, dzięki czemu bankowość zaczęła rozwijać się bardziej dynamicznie i stabilnie. Do końca 2001 roku, wartość depozytów we wszystkich instytucjach finansowych wyniosła 14 bilionów 400 miliardów RMB. Wartość z tytułu kredytów wyniosła 11 bilionów 200 miliardów RMB. Obecnie w Chinach w zasadzie wykształca się system finansowy regulowany i kontrolowany przez bank centralny, który z państwowymi bankami jako główną jego częścią, współpracuje z wieloma rodzajami instytucji finansowych i oddziela bankowość komercyjną od innych rodzajów bankowości. W 1984 roku Chiński Bank Ludowy przestał zajmować się działalnością kredytową i oszczędnościową i oficjalnie wykonuje funkcję centralnego banku i prowadzi makroekonomiczną kontrolę i nadzór nad branżą w całym świecie. W 1994 roku Chiński Bank Przemysłowo-Handlowy, Bank Chin, Chiński Bank Rolniczy i Chiński Bank Inwestycyjny przekształciły się w państwowe banki komercyjne, jednocześnie powołując do życia Chiński Bank Rozwoju Rolnictwa, Państwowy Bank Rozwoju i Chiński Bank importowo-eksportowy oraz trzy banki niekomercyjne. W 1995 roku opublikowano "Ustawę o bankach komercyjnych", co stworzyło podstawę do budowy systemu banku komercyjnego i struktury organizacyjnej, jednocześnie dało podstawę prawną do transformacji banków państwowych. W ciągu 1996 roku kolejno powstawały akcyjne banki komercyjne. Liczba instytucji finansowych szybko rośnie. Usługi finansowe stały się nieodłączną częścią systemu społecznego. Po azjatyckim kryzysie finansowym w 1997 roku, w celu zapobiegania i łagodzenia ryzyka finansowego w 1998 roku Chiński Bank Ludowy stworzył system zarządzenia dotyczący bankowości, rynku papierów wartościowych i ubezpieczeń, zlikwidował oddziały na szczeblu prowincjonalnym i stworzył 9 oddziałów prowincjonalnych, regionalnych i miast wydzielonych. Za międzynarodowe operacje finansowe głównie odpowiadają dwie instytucje – Bank of China i CITIC (China International Trust and Investment Corporation). Jednak prawo do prowadzenia rozliczeń walutowych posiadają również inne banki, zarówno chińskie, jak i zagraniczne, a także banki o kapitale mieszanym. Bank of China – centralny bank ChRL, który jest również bankiem handlowym prowadzącym zdecydowaną większość operacji handlu zagranicznego, prowadzi rachunki walutowe, udziela kredytów w RMB i walutach obcych, obsługuje przedsiębiorstwa JV, wystawia karty kredytowe, zaciąga eksportowe i inne kredyty za granicą. CITIC – przypomina bank inwestycyjny. Jego główne zadanie to – przyciąganie zagranicznego kapitału do Chin oraz inwestycji. CITIC uzyskał prawa Ministerstwa i w związku z tym bardzo często działa zgodnie z bezpośrednimi instrukcjami Rady Państwowej ChRL, wspólnie z Bank of China realizuje operacje finansowe w walutach wymienialnych. W ramach CITIC działa również własna instytucja bankowa – Bank Przemysłowy (CITIC Industrial Bank). Wszystkie banki funkcjonujące na terytorium Specjalnych Stref Ekonomicznych posiadają prawo przeprowadzać operacje depozytowe, prawo obrotu akcjami i innymi papierami wartościowymi w walutach wymienialnych, mogą tworzyć rynki walutowe. Posiadają one prawo zaciągania długów oraz udzielania pożyczek walutowych w obrocie z innymi Specjalnymi Strefami Ekonomicznymi ChRL. Pewne specyficzne właściwości zapisane w swych statutach posiadają oddziały specjalistycznych banków ChRL działających w SSE (Chiński Bank Przemysłowo-Handlowy, Bank Chin Chiński Bank Rolniczy i Chiński Bank Inwestycyjny). Również w zupełnie inny sposób odbywa się planowanie ich działalności. Jeżeli dla oddziałów znajdujących się w innych regionach planowanie odbywa się na zasadzie „pionowej”, to w Specjalnych Strefach Ekonomicznych planowanie odbywa się na zasadzie poziomej – od lokalnego oddział Ludowego Banku Chin do Banku Centralnego ChRL. Równocześnie banki te mogą otrzymywać kredyty od lokalnego oddziału Ludowego Banku Chin. W Specjalnych Strefach Ekonomicznych, w których stopień uniwersalizmu funkcji banków specjalistycznych jest zdecydowanie większy, dużo wcześniej niż w innych regionach rozpoczęła się między nimi rywalizacja. Ich oddziały w SSE mają prawo obsługi depozytów tylko tych przedsiębiorstw i organizacji, które są w nich ulokowane (wśród nich znajduje się wiele oddziałów przedsiębiorstw państwowych, które mają swoje siedziby w innych miastach), natomiast kredyty mogą pozyskiwać z całych Chin, płacąc przy tym zdecydowanie niższe podatki oddziałom centralnym. Różnicę w wysokości podatków, wpłacanych do budżetu państwa, pokrywają ich kwatery główne. W ChRL istnieje również 9 banków komercyjnych. Dwa spośród których znajdują się w SSE Shenzhen. Bankom zagranicznym - oprócz posiadania biur przedstawicielskich – zezwolono na otwarcie w Specjalnych Strefach Ekonomicznych swoich oddziałów. Najszerzej reprezentowanymi bankami zagranicznymi są: „Hongkong and Shanghai Bank”, brytyjski „Standard Chartered Bank” oraz japoński „Bank of Tokyo”. Banki zagraniczne ukierunkowane są w szczególności na interesy międzynarodowe, w tym na obsługę przedsiębiorstw zagranicznych oraz JV. Zakres operacji bankowych, na prowadzenie których banki zagraniczne posiadają zezwolenie jest faktycznie bardzo wąski, aczkolwiek w ciągu ostatnich kilku lat podjęto pewne działania w celu ich rozszerzenia. Z reguły, bankom zagranicznym zabrania się prowadzenia operacji w RMB (z wyjątkiem otwierania na zlecenie klienta rachunków transferowych, poprzez które dokonywany jest zakup i sprzedaż walut wymienialnych). Od 1997 roku bankom z kapitałem zagranicznym, zarejestrowanym w Strefie Pudong w Szanghaju, w bardzo zawężonym zakresie zezwolono na prowadzenie operacji w RMB. Oddziały banków zagranicznych mogą prowadzić działalność w zakresie: - finansowania handlu zagranicznego i poszczególnych projektów; - kredytowaniem w walutach wymienialnych przedsiębiorstw JV oraz przyjmowaniem od nich depozytów; - operacjami w zakresie konwersji walut. Bankom zagranicznym zezwala się również, chociaż w sposób ograniczony na obsługę przedsiębiorstw i organizacji chińskich. Ogólny nadzór nad tą działalnością sprawuje Ludowy Bank Chin, natomiast nad operacjami walutowymi – Państwowy urząd ds. kontroli walutowej podlegający również Ludowemu Bankowi Chin. Natomiast Taryfy, warunki i zasady prowadzenia większości operacji przez banki zagraniczne, włączając w nie akredytywy, ewidencję weksli, gwarancje bankowe, przelewy zagraniczne określa Bank of China. Taryfy opłat oraz ich wysokość i stawki procentowe za wszelkiego rodzaju usługi bankowe określane są przez Stowarzyszenie Bankowców lub zgodnie z aktualną sytuacją na światowym rynku kredytowym zatwierdzane są przez Ludowy Bank Chin.