Print this page

Specyficzny status jaki posiadają Specjalne Strefy Ekonomiczne Chińskiej Republiki Ludowej dał możliwość tym strefom osiągnięcia znaczących sukcesów na tle wewnętrznych regionów Chin. W strefach tych znacznie szybciej niż w wewnętrznych regionach Chin rośnie zatrudnienie, poziom życia oraz kwalifikacje urzędników i robotników. Można stwierdzić, że strefy stały się swojego rodzaju unikalną szkołą współczesnego zarządzania gospodarką. W latach 80-tych działalność Specjalnych Stref Ekonomicznych dała możliwość Chińskiej Republice Ludowej pozostania przy gospodarce planowej, zdobycia nowych doświadczeń w dziedzinie współpracy z rynkiem światowym, ich działalność stymulowała również przebudowę organizacji handlu zagranicznego kraju oraz reformę systemu gospodarczego. Obecnie, wg opinii wielu działaczy gospodarczych, naukowców i ekonomistów ChRL, Specjalne Strefy Ekonomiczne w znaczny stopniu utraciły swoją wiodącą pozycję w systemie gospodarki, natomiast praktyka i metody działania zdecydowanie wymagają gruntownego „odświeżenia”. Przyszłość SSE ostatnio stała się przedmiotem dyskusji. ChRL stała się członkiem Światowej Organizacji Handlu (WTO). Jednym z warunków członkostwa Chin w WTO było wprowadzenie zasady równości warunków handlowych na terytorium całych Chin co przyczyniło się do konieczności wprowadzenia korekty prawnej statusu Specjalnych Stref Ekonomicznych. W ostatnim czasie, w zakresie udzielania ulg inwestorom zagranicznym władze chińskie coraz częściej przychylają się do przechodzenia „od zasady terytorialnej do zasady branżowej”. Szereg ekspertów chińskich krytykuje zasadę udzielenia szczególnych gospodarczych, a częściowo i politycznych, warunków temu lub innemu terytorium, rozpatrując je jako podstawę regionalnego lobbyzmu i zagrożenie dla spójności i jednolitości rynku wewnętrznego. Regiony wewnętrzne Chin także krytykują szczególny status SSE, żądając porównywalnych z nadmorskimi prowincjami ulg, co faktycznie jest nie do przyjęcia przez władze centralne. W tych warunkach Kierownictwo Chińskiej Republiki Ludowej, podtrzymując niezmienność głównych założeń polityki państwa wobec SSE, zmuszone jest pójść na określone korekty, znoszące niektóre ulgi (na razie jedynie te, które nie dotyczą inwestorów zagranicznych). Jednakże, sprawa możliwości pogodzenia istnienia liczebnych pod względem ludności i terytorialnie dużych Specjalnych Stref Ekonomicznych z podstawowymi złożeniami gospodarki rynkowej w dalszym ciągu pozostaję na porządku dziennym.