Print this page

Niniejsze opracowanie poświęcone zostało problematyce rozstrzygania sporów o podłożu stricte gospodarczym w Chińskiej Republice Ludowej. Z uwagi na coraz większe zainteresowanie polskich podmiotów gospodarczych nawiązywaniem bezpośrednich kontaktów gospodarczych z partnerami chińskimi, coraz częściej pojawiającymi się pytaniami dotyczącymi zawierania umów i bezpieczeństwa w obrotach handlowych Sekcja Ekonomiczna Konsulatu Generalnego RP w Kantonie postanowiła przybliżyć Państwu tę problematykę. Niniejsze opracowanie składa się z trzech części poświęconych m.in. takim zagadnieniom jak: umowa w systemie prawnym współczesnych Chin, Rozstrzyganie sporów w ChRL, System Arbitrażowy w Chińskiej Republice Ludowej oraz odpowiednie akty prawne. Ogólne zasady prawa cywilnego ChRL – określają umowę jako „porozumienie ustanawiające, zmieniające lub w przerywające stosunki cywilne pomiędzy stronami” (art.85 Prawa cywilnego ChRL). Niniejsza definicja daje możliwość wyodrębnienia następujących właściwości prawnych umowy. 1. Umowa – jest to forma aktu prawnego, ustanawiającego cywilno-prawne stosunki pomiędzy stronami, to akt wyrażający ich wolę, określający ich prawa i obowiązki. Prawa stron określone umową podlegają swoistej ochronie prawnej, zaś niewykonanie zobowiązań umownych skutkuje natychmiast określonymi nieprzyjemnymi konsekwencjami dla strony łamiącej warunki umowy. 2. Umowa – jest to zazwyczaj dwustronny lub jednostronny akt prawny wyrażający wspólną wolę umawiających się stron. Podczas zawierania umowy nieodzowne jest, aby (dwie lub więcej) strony osiągnęły porozumienie i doszły do konsensusu. W przypadku, jeżeli wolę podpisania umowy wyraziła tylko jedna ze stron, tak umowa nie może uważana być za zawartą. 3. Strony umowy, niezależnie od tego, czy są czy też nie są osobami prawnymi lub fizycznymi, a także niezależnie od ich przynależności resortowej, są równe pod względem statusu prawnego. 4. Umowa – jest to akt, oparty o ustawy ChRL. Za legalne w Chinach uznawane są ustawy nie będące w sprzeczności ze stosownymi przepisami odpowiadającymi normom nakazującym, które zatwierdzane mogą być jedynie przez kompetentne organa państwowe. Ogólne Zasady Prawa Cywilnego ChRL są odpowiednikiem chińskiej odmiany Kodeksu Postępowania Cywilnego. Zdecydowana większość norm prawnych zapisanych w tym akcie nosi ściśle ogólny charakter, a przepisy szczegółowe sprecyzowane są w odrębnych aktach prawnych i ustawach, które zostaną omówione w dalszej części tego opracowania. Rozdział 8 Ogólnych Zasad Prawa Cywilnego ChRL zawiera wiele kolidujących ze sobą zapisów w stosunku do poszczególnych form stosunków prawnych. Chiński Ustawodawca uchwalił, iż w zakresie stosunków umownych dotyczących międzynarodowej współpracy gospodarczej strony „mogą zgodnie z własnym wyborem kierować się zapisami ustawy, stosowanej jako podstawa prawna dla regulowania sporów w ramach umowy, chyba, że prawo stanowi inaczej”. Jeżeli w ramach umowy regulującej stosunki z zagranicą, strony nie dokonały takiego wyboru wówczas stosuje się ustawę państwa najściślej związanego z warunkami umowy (art. 145). Jak wynika z powyższego, dla tego typu stosunków prawnych ustawodawstwo ChRL przyjęło kryteria kolizyjne, charakterystyczne przede wszystkim dla systemu prawnego USA. Artykuł 150 Ogólnych Zasad Prawa Cywilnego ChRL zwiera tzw. „zastrzeżenie natury publicznej”, którego myśl przewodnia polega na tym, iż na stosowanie ustaw zagranicznych zezwala się jedynie w tym przypadku, jeżeli nie będzie to naruszać stosunków społecznych Chińskiej Republiki Ludowej. Ogólne Zasady Prawa Cywilnego zostały usystematyzowane po raz pierwszy w historii „Chin nowożytnych” i w dalszym ciągu oczekują dalszej kodyfikacji. Ważną cechą charakterystyczną prawodawstwa ChRL jest jego wyraźnie zarysowany charakter społeczny. Wcale nie świadczy to, jak zresztą przyjęto uważać, o jego „totalitaryzmie”. Przyczyn należy dopatrywać się przede wszystkim w głębokich, sięgających konfucjanizmu zasadach porządku społecznego. Społeczeństwo konfucjańskie – to społeczeństwo o zdecydowanie wyraźnej hierarchii z niewątpliwym podporządkowaniem młodszego starszemu. Np. w rodzinie tego typu hierarchia podtrzymywana była w oparciu o zasadę synowskiej podległości, natomiast w stosunkach władca i poddany stosowano zasadę poddaństwa. Życie jednak nie stoi w miejscu. Zachodzące w polityce państwowej zmiany niewątpliwie przyczyniają się również do zmian w świadomości społecznej, kiedy to nie tylko władze państwowe, ale i samo społeczeństwo dąży do uwolnienia prywatnej inicjatywy. Dobre ustawy potwierdzają twierdzenie, iż rynek jest dobry lub zły nie dla tego, że po prostu jest rynkiem lecz z tego powodu, iż jego zalety lub wady za zwyczaj zależą od określonych przez ustawy ram jego funkcjonowania. Niektóre z przytoczonych w tym opracowaniu aktów normatywnych w pewnym umownym stopniu można odnieść do zapisów w ustawie o własności prywatnej. Jak już podkreślano, w Chińskiej Republice Ludowej jurysdykcja w większości pozostaje upaństwowionym systemem prawnym. Jednak ingerencja państwa w sferę sektora prywatnego nadal pozostaje bardzo duża, a w niektórych przypadkach wręcz dominująca. Lecz nie można pozostawić bez komentarza faktu, iż tendencje w dążeniu do zmiany tej sytuacji w ChRL są wyraźnie zauważalne. Powróćmy do Ustawy ChRL o umowie handlowej. Ustawa ta przyjęta została u progu „chińskich Reform” z 1981 roku nie mogła zawierać regulacji odgradzających podmioty umowy od dyrektywnej państwowej, ingerencji w stosunki gospodarcze oraz „dyktatu” państwowego planowania nad „umowami prywatnymi”. Jeszcze raz potwierdza to tezę, iż prawo własności prywatnej może rozwijać się jedynie w okolicznościach dominacji systemu liberalno – demokratycznego lub w ostateczności przy istnieniu systemu autorytarnego, lecz nie w okolicznościach systemu totalitarnego. Do września 1995 roku (właśnie w tym roku zostały wprowadzone do tej ustawy odpowiednie zmiany i poprawki) ChRL przemierzyła długą drogę charakteryzującą się „uwolnieniem” prywatnej inicjatywy, rozwojem nowych form przedsiębiorczości niezwiązanych z sektorem gospodarki państwowej. Oceniając treść ustawy, należy wziąć jednak pod uwagę nie tylko nowe, włączone w jej treść zapisy, lecz także to, co zostało z niej wykreślone. Przede wszystkim zwraca na siebie uwagę postanowienie odejścia od zasady uznania planowania za podstawę powstania zobowiązań cywilno-prawnych. Ponadto, z ustawy tej wykreślono wszelkie zapisy mówiące o planowaniu (jednakże, zrobiono zastrzeżenie, zgodnie, z którym, działalność organizacji państwowych może być budowana na dotychczasowych warunkach i na podstawie nakreślonych planów). Nowa redakcja ustawy różni się także odstąpieniem od nie odpowiadających gospodarce rynkowej zasad, na przykład, od zasady ingerencji kompetentnych państwowych organów branżowych i wyższych rządowych organów władzy w realizację działalności gospodarczej przedsiębiorstw oraz od zasady nierównego traktowania podmiotów gospodarczych, stron umowy handlowej. Artykuł 2 podkreśla równoprawność osób prawnych, innych organizacji gospodarczych, jednoosobowych firm handlowych i produkcyjnych, a także indywidualnych gospodarstw rolnych. O ile poprzednia wersja ustawy prawo do unieważnienia umowy handlowej pozostawiała w kompetencjach organów nadzorujących i kontrolujących wykonanie umów, a także sądom ludowym, to obecnie takie prawo posiadają jednie sądu ludowe i komisje arbitrażowe. Obecnie w charakterze gwaranta wykonania zobowiązań umownych przez jedną ze stron może występować nie tylko organizacja, lecz również dowolna osoba, która wyraziła na to zgodę. Przy zawieraniu umów handlowych podmiotom pozostawia się dużą swobodę działań. W nowelizacji tej ustawy opuszczono nie tylko wszelkie zapisy odwołujące się do planowania, lecz również wszelkie odnośniki do przeróżnych przepisów i wytycznych dotyczące zawierania umów, przyjęte przez odpowiednie organa państwowe. Artykuł 26 wprowadza trzy przypadki, w razie wystąpienia których dopuszczalne jest dokonywanie poprawek w lub anulowanie umowy handlowej (poprzednio było ich pięć), a mianowicie: 1. jeżeli obydwie strony zgodziły się w drodze konsultacji wprowadzić takie zmiany lub anulować umowę, pod warunkiem, że nie przynosi to ubytku interesom państwowym i społeczny; 2. jeżeli nierozwiązywalne są przeszkody, uniemożliwiające wykonanie wszystkich zobowiązań przewidzianych w umowie handlowej; 3. jeżeli druga strona nie wykonała zobowiązań umownych we właściwym czasie; Praktycznie od nowa napisane zostały ostatnie trzy rozdziały ustawy. Tak obecnie w rozdziale „Ugoda i arbitraż w umowie handlowej” mówi się o tym, że strony, które nie chcą rozwiązania sporu w formie konsultacji bądź na drodze ugody, lub też w przypadku gdy poprzez konsultacje nie uregulowano tego sporu, mogą zgodnie z przewidzianą w umowie klauzulą arbitrażową lub w związku z zawartą odrębnie w formie pisemnej umową arbitrażową skierować wniosek do komisji arbitrażowej z prośbą o rozstrzygnięcie sporu. Strony, które nie zawarły w umowie klauzuli arbitrażowej, bądź nie podpisały odrębnej umowy o arbitrażu mogą złożyć pozew do sądu ludowego (art. 42). Okres przedawnienia związany z rozstrzyganiem sporów w umowach handlowych przedłużono z jednego roku do dwóch. Całkowicie przeredagowany został również rozdział „kontrola nad umowami handlowymi”. Funkcje kontrolne scedowano na urzędy administracji przemysłowo-handlowej rządów ludowych wszystkich szczebli administracyjnych oraz na inne kompetentne organy. Odpowiadają one za stosowanie odpowiednich środków w stosunku do tych podmiotów, które zawierając umowy handlowe działają na szkodę interesom państwowym i społecznym. Jednocześnie Ludowy bank ChRL został skreślony z listy organów sprawujących kontrolę nad prawidłowością realizacji umów handlowych. W końcu, z ustawy tej skreślono artykuły poświęcone zawieraniu i realizacji umów regulujących zagadnienia współpracy naukowo-technicznej. Takie postanowienie podjęto w związku z przyjęciem 23 lipca 1987 roku Ustawy ChRL o „umowie technologicznej”. Przyjęcie tej ustawy uwarunkowane było koniecznością aktywizacji rozwoju nauki i techniki, sprzyjania nauce i technice jako dziedzinie służącej celom modernizacji oraz ochrony ustawowych praw i interesów stron. W ustawodawstwie międzynarodowym, a także w polskim nie znane jest pojęcie „umowy technologicznej”, dla tego też należy wyjaśnić, iż w ChRL uznawane są umowy, regulujące prawa i obowiązki obywateli w zakresie „opanowania” techniki i technologii, jej przekazywania, konsultacji technologicznych i obsługi technologii, zawierane pomiędzy osobami fizycznymi, osobami prawnymi i fizycznymi, a także pomiędzy osobami prawnymi (art. 2). Pod szyldem „umowa technologiczna” rozumiemy umowę, zawartą pomiędzy stronami w celu wprowadzenia i opanowania nowych technologii, najnowszych metod produkcyjnych, najnowszych technologii, materiałów i surowców. Umowa o przekazaniu technologii – to umowa, zawarta pomiędzy stronami w celu przekazania praw patentowych, prawa do składania wniosków patentowych, otrzymania stosownych zezwoleń na stosowanie patentów, przekazywania nie opatentowanych technologii (art. 34). Pod szyldem „konsultacje technologiczne i obsługa technologii” rozumiemy umowę zawartą w celu udzielenia jednej stronie przez drugą stosownych wyjaśnień związanych z zagadnieniami technologicznymi, prognoz wdrażania technologii, specjalistycznych badań nad technologiami oraz dokonania analizy (art. 44). Trudno nie zauważyć, że praktyka, ustalająca skład podmiotowy umowy technologicznej różni się od odpowiedniej normy zapisanej w Ustawie ChRL o „umowie technologicznej”. Związane jest to ze stopniowym zawężaniem sfery wpływu państwowej gospodarki planowej, co zresztą zostało uwypuklone Ustawie ChRL o „umowie technologicznej”, bezpośrednio zezwalającym nawiązywanie odpowiednich stosunków umownych pomiędzy osobami fizycznymi. Urzeczywistnienie praw obywateli w związku z nabyciem przez nich statusu samodzielnych podmiotów działalności gospodarczej, dotychczas częstokroć natrafia na brak opracowanej bazy prawnej. Podstawowym zadaniem Ustawy ChRL o „umowie technologicznej” jest określenie przynależności wyników działalności technologicznej. W ten sposób ustalono, że rezultaty działalności technologicznej, otrzymane w wyniku wykonywania zadań lub wykorzystania warunków materiałowo - technicznych przez jakąkolwiek organizację, traktuje się jako urzędowe wyniki technologiczne. W tym przypadku prawo do ich wykorzystania i przekazania leży po stronie danej organizacji przy zachowaniu przez nią obowiązku wspierania pracownika, który uzyskał odpowiednie osiągnięcia technologiczne (art.6). Jednocześnie, państwo, w osobie stosownych kompetentnych resortów, pozostawia sobie prawo do korzystania z technologii opracowanych zarówno przez organizacje państwowe jak i spółdzielcze oraz przez osoby prywatne pod warunkiem, że technologie te posiadają ważne znaczenie społeczne. Wobec umowy technologicznej Ustawa przewiduje stosowanie formy pisemnej (art.9), jednakże nie określa wyraźnych zaleceń co do jej treści, pozostawiając rozstrzygnięcie tego zagadnienia do decyzji obydwu stron. Artykuł 15 Ustawy proponuje jedynie ogólny zarys umowy technologicznej, nie zobowiązując przy tym jej sygnatariuszy do jego bezwzględnego przestrzegania. W ślad za obowiązującą praktyką wydawania specjalnych aktów normatywnych, regulujących relacje związane z zawieraniem, zmienianiem, rozwiązywaniem oraz wykorzystywaniem różnego rodzaju umów, Stały Komitet Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych szóstej Kadencji dnia 21 marca 1985 roku przyjął ustawę ChRL o zagranicznej umowie handlowej. Jednak z umowy tej zostały skreślone zapisy dotyczące przewozów międzynarodowych. Artykuł 2 stanowi, iż za międzynarodowe umowy handlowe uważane są te umowy, które zawarte są pomiędzy przedsiębiorstwami lub innymi organizacjami gospodarczymi Chińskiej Republiki Ludowej i zagranicznymi przedsiębiorstwami, innymi organizacjami gospodarczymi lub odrębnymi osobami. Jednak Ustawa zawiera jedynie bardzo ogólne normy. Na przykład brak w niej zapisów regulujących różne formy i rodzaje umów. Dla tego też zaleca się stosowanie tej Ustawy wraz z Ustawą ChRL o umowie handlowej. Niezależnie od tego, że akt ten reguluje wewnętrzne warunki umowne, to zawarte w nim i zalecane zasady powinny być faktycznie brane pod uwagę. Ustawa umocowuje zasadę równoprawności i wzajemnej korzyści, uzgadniania stanowisk w drodze konsultacji, a także odwołuje się do wzajemnego uzgodnienia przez strony decyzji o stosowaniu prawa w razie pojawienia się sporów co do warunków stosowania umowy. Jednak stosunki prawne dotyczące stosowania na terytorium ChRL umowy o przedsiębiorstwach J.V. z udziałem chińskich i zagranicznych podmiotów gospodarczych zawsze podlegają prawu ChRL (art.5). Ustawa wprowadza zasadę stosowania formy pisemnej dla umów stosowanych w obrocie handlu zagranicznego. Wszelkie zmiany w umowie mogą być dokonywane wyłącznie pod warunkiem osiągnięcia stosownego porozumienia w wyniku przeprowadzonych przez obydwie strony konsultacji (art.28). Wypowiedzenie warunków umowy przez jedną ze stron nastąpić może jedynie przy zaistnieniu przewidzianych art.29 warunków, w przypadku gdy: 1. w wyniku złamania warunków umowy przez jedną ze stron zachodzi wyraźne zagrożenie uzyskania odpowiednich korzyści ekonomicznych; 2. jedna ze stron nie dotrzymała warunków umowy w określonym terminie, lub też w terminie dodatkowym dogodnym dla strony drugiej; 3. warunki siły wyższej uniemożliwiają pełne wykonanie warunków umowy; 4. powstały warunki, przewidziane bezpośrednio w umowie; Umowa wygasa w przypadku jej całkowitego wykonania; w przypadku decyzji organów arbitrażowych lub sądu arbitrażowego, a także w przypadku uzgodnienia przez obydwie strony o jej wygaśnięciu (art.31). Okres przedawnienia w przypadku rozstrzygania sporów dotyczących wypełnienia warunków umowy zakupu/ sprzedaży towarów wynosi cztery lata. Okres wniesienia sprawy do sądu lub zwrócenia się do arbitrażu w sprawie rozstrzygnięcia sporów dotyczących innego rodzaju umów ustalony jest odrębnie (art.39). Rozporządzenie ChRL o umowach na import wyposażenia technicznego, ogłoszone przez Radę Państwową 24 maja 1985 roku reguluje zagadnienia poświęcone zawierania tego typu umów. Rozporządzenie to stanowi, iż pod importem wyposażenia technicznego rozumiane jest „nabywanie przez spółki, przedsiębiorstwa, organizacje i osoby fizyczne, znajdujące się na terytorium ChRL, poprzez kooperację handlową lub techniczno-gospodarczą wyposażenia technicznego od przedsiębiorstw, organizacji i osób fizycznych znajdujących się poza granicami ChRL (art.2). Pod importem wyposażenia technicznego rozumiane jest także nabycie zezwolenia na stosowanie praw monopolistycznych lub innych dotyczących produkcji artykułów przemysłowych, nabywanie specjalistycznej technologii kontroli i regulacji procesów produkcji przemysłowej, kompletowania, projektowania i kontroli jakości produkcji, nabywania praw obsługi technicznej. Umowy na import wyposażenia technicznego zawierane w formie pisemnej podlegają obowiązkowemu zatwierdzaniu przez Ministerstwo Handlu ChRL lub przez inny kompetentny organ. Umowa na import wyposażenia technicznego nie może być sprzeczna z postanowieniami Ustawy ChRL o umowie handlowej i obowiązkowo powinna zawierać warunki określające charakter, ilość i przeznaczenie importowanego wyposażenia technicznego, załączoną dokumenty o posiadaniu praw monopolistycznych oraz marki handlowej, a także wskazanie celów technicznych, terminy i zakres realizacji, wysokość, tryb i formy płatności. Wiadomo jednak, że normalne funkcjonowanie przedsiębiorczości wymaga ochrony praw i interesów stron, które podpisały umowę. W tym celu tworzone są specjalne organa, których działalność skierowana jest na rozstrzyganie sporów z udziałem przedsiębiorców. Tymi organami są sądy arbitrażowe. Spory powstające w transakcjach handlu zagranicznego, z reguły przekazywane są pod rozpatrzenie specjalnym organom arbitrażowym. Na przykład w Chinach taką organizacją jest Międzynarodowa handlowo-gospodarcza komisja arbitrażowa działająca przy Komitecie Wspierania Handlu Zagranicznego ChRL. W niniejszym opracowaniu zamieszczono przyjęte 12 września 1988 roku „Zasady rozpatrywania spraw arbitrażowych przez Międzynarodową handlowo-ekonomiczną Komisję ChRL”, będące podstawowym dokumentem określającym strukturę arbitrażu, tryb rozpatrywania i podejmowania uchwał w zakresie prowadzonych i podlegających kompetencjom sądu spraw arbitrażowych. Komisja Arbitrażowa przyjmuje do rozpatrzenia sprawy sporne związane ze stosunkami handlowo-gospodarczymi tylko przy obecności odpowiednich zastrzeżeń arbitrażowych, przyjmując, że takie zastrzeżenie może być zapisane bezpośrednio w umowie, jak i zawarte przez obydwie strony w formie odrębnego porozumienia nawet po pojawieniu się przedmiotu sporu lub spornych zagadnień. Komisji Arbitrażowej przewodniczy, jak wynika z założenia Przewodniczący, natomiast Sekretarz odpowiada za jej prace codzienne. Członkami Komisji na równi z obywatelami ChRL mogą być również cudzoziemcy, pod warunkiem posiadania specjalnej wiedzy i praktycznego doświadczenia w zakresie międzynarodowych stosunków gospodarczych, nauki, techniki i ustawodawstwa. Przy pojawieniu się sporu strona pozywająca (powód), w przypadku gdy obydwie strony nie osiągnęły porozumienia w drodze negocjacji, może złożyć pozew o rozpatrzenie sporu lub inne niezbędne dokumenty do Komisji Arbitrażowej, a także wyznaczyć jednego spośród grona sędziów lub zlecić to Przewodniczącemu Komisji. Jeżeli wszystkie dokumenty przygotowane przez stronę wnoszącą pozew (powoda) wypełnione są prawidłowo, wówczas przesyłane są stronie pozwanej wraz załączonymi Zasadami rozpatrywania spraw arbitrażowych oraz listą członków Komisji Arbitrażowej. W ciągu 20 dni od daty otrzymania dokumentów strona pozwana zobowiązana jest do wyznaczenia jednego z sędziów lub powierzyć dokonanie jego wyboru Przewodniczącemu Komisji Arbitrażowej, a także w ciągu 45 dni dostarczyć pisemne uzasadnienie swoich działań wraz z odpowiednimi dokumentami potwierdzającymi te działania. W tym samym czasie pozwany strona pozwana może wystosować kontr-pozew. Na Przewodniczącego Komisji Arbitrażowej nałożony jest obowiązek ostatecznego sformowania sądu poprzez wyznaczenie trzeciego członka Komisji Arbitrażowej. Jednak spór może być rozpatrzony tylko przez jednego niezależnego sędziego w sytuacji osiągnięcia stosownego porozumienia pomiędzy stronami. Wyznaczenie niezależnego sędziego może być powierzone Przewodniczącemu Komisji Arbitrażowej. Obydwie strony mogą brać udział w rozprawach osobiście lub poprzez swoich przedstawicieli, którymi mogą być zarówno obywatele ChRL, jak i cudzoziemcy. Sprawy zazwyczaj rozpatrywane są na zamkniętych posiedzeniach Komisji Arbitrażowej (posiedzenia zamknięte przeprowadzane są na wniosek obydwu stron), jednak, na podstawie podania lub wyrażonej przez obydwie strony ustnej zgody komisja arbitrażowa może powziąć decyzję opierania się jedynie na dokumentach dostarczanych w formie pisemnej. Jeżeli strony doszły do polubownego rozwiązania sporu przed wydaniem wyroku przez Komisję Arbitrażową, wówczas sprawa zostaje umorzona. Sąd Arbitrażowy w składzie Komisji Arbitrażowej zobowiązany jest do podjęcia decyzji w sprawie rozpatrywanego postępowania arbitrażowego zgodnie z decyzją większości członków sądu w ciągu 45 dni od daty rozpatrzenia sprawy. W trakcie rozpatrywania sprawy w dowolnym czasie lub w dowolnej kwestii może zostać podjęta pośrednia lub częściowa decyzja jeżeli zdaniem Sądu Arbitrażowego jest to niezbędne, a obydwie strony są zgodne co do tego. Decyzja arbitrażu jest decyzją ostateczną. W ChRL nie ma podziału na procedury ugodowe i arbitrażowe. Tym sposobem Sąd Arbitrażowy, skompletowany z grona członków Komisji Arbitrażowej może równolegle prowadzić obydwie procedury ustawiając je w dowolnej kolejności, starając się jednocześnie podnieść wydajność swoich działań. Jeżeli udało się doprowadzić do ugody pomiędzy stronami, wówczas na podstawie zawartego pomiędzy nimi porozumienia Sąd Arbitrażowy podejmuje decyzję o zamknięciu sprawy. W dniu 12 sierpnia 1988 roku przez Komitet ds. Wspierania Handlu Zagranicznego przyjęty został jeszcze jeden dokument – „Zasady rozpatrywania spraw arbitrażowych przez Komisję Arbitrażową ds. Morskich”, reglamentujący działalność Morskiej Komisji Arbitrażowej, która powołana została w celu sprzyjania rozwojowi przewozów morskich, handlu zagranicznego i międzynarodowej współpracy gospodarczej, a także rozwiązywania rozbieżności związanych ze sprawami morskimi, sprawowania ochrony interesów ustawowych uczestniczących stron. Bardzo ważnym zagadnieniem jest również sprawa opłat arbitrażowych. Zagadnienie to jest o tyle istotne, iż przed wniesieniem sprawy do arbitrażu przedsiębiorca powinien bardzo dokładnie oszacować swoje możliwości finansowe. Za rozpatrzenie sprawy przez Międzynarodową Handlowo-Ekonomiczną Komisję Arbitrażową przy założeniu powództwa do RMB 100.000 pobierana jest opłata w wysokości 4% od wartości kwoty stanowiącej przedmiot sporu lecz nie mniej niż RMB 2.000; za rozpatrzenie sprawy przy założeniu powództwa od RMB 100.000 do RMB 500.000 pobierana jest opłata RMB 4.000 plus 3% od wartości kwoty powyżej RMB 100.000; za rozpatrzenie sprawy przy założeniu powództwa od RMB 500.000 do RMB 1.000.000 pobierana jest opłata RMB 16.000 plus 2% od wartości kwoty powyżej RMB 500.000; za rozpatrzenie sprawy przy założeniu powództwa od RMB 1.000.000 do RMB 5.000.000 pobierana jest opłata RMB 26.000 plus 1% od wartości kwoty powyżej RMB 1.000.000; i ostatecznie jeżeli kwota powództwa przekracza RMB 5.000.000 należy wpłacić RMB 66.000 oraz 0,5% od wartości kwoty powyżej RMB 5.000.000. Za rozpatrzenie sprawy przez Morską Komisję Arbitrażową przy założeniu powództwa do RMB 100.000 pobierana jest opłata w wysokości 6% od wartości kwoty stanowiącej przedmiot sporu lecz nie mniej niż RMB 2.000; za rozpatrzenie sprawy przy założeniu powództwa od RMB 100.000 do RMB 500.000 pobierana jest opłata RMB 6.000 plus 4% od wartości kwoty powyżej RMB 100.000; za rozpatrzenie sprawy przy założeniu powództwa od RMB 500.000 do RMB 1.000.000 pobierana jest opłata RMB 22.000 plus 3% od wartości kwoty powyżej RMB 500.000; za rozpatrzenie sprawy przy założeniu powództwa od RMB 1.000.000 do RMB 5.000.000 pobierana jest opłata RMB 37.000 plus 1,5% od wartości kwoty powyżej RMB 1.000.000; i ostatecznie jeżeli kwota powództwa przekracza RMB 5.000.000 należy wpłacić RMB 97.000 oraz 0,7% od wartości kwoty powyżej RMB 5.000.000. Uwaga! Międzynarodowa Handlowo-Ekonomiczna Komisja Arbitrażowa i Morska Komisja Arbitrażowa mogą kompensować swoje inne faktyczne wydatki na koszt obydwu stron takie jak: wynagrodzenie sędziów rozpatrujących sprawę, wydatki delegacyjne, wydatki na wyżywienie i zakwaterowanie oraz wydatki Sądu Arbitrażowego związane z zapraszaniem specjalistów, ekspertów i biegłych, tłumaczy i in. Zgodnie z cz.2 art. 142 Postanowień Ogólnych Prawa Cywilnego ChRL Konwencja Narodów Zjednoczonych o umowach międzynarodowej sprzedaży towarów, sporządzona w Wiedniu 11 kwietnia 1980 r., zwana też „Konwencją Wiedeńską” weszła w życie: w ChRL z dniem 1 stycznia 1988 roku, w Polsce z dniem 1 czerwca 1996 r. Reguluje ona zasady zawierania oraz prawa i obowiązki stron umowy kupna - sprzedaży. Znajduje zastosowanie do umów sprzedaży towarów między stronami mającymi siedziby handlowe w różnych państwach: jeżeli są to państwa konwencyjne (takich państw w 2000 r. było 57) lub jeżeli z norm kolizyjnych międzynarodowego prawa prywatnego, obowiązujących w siedzibie sądu wynika właściwość prawa państwa konwencyjnego. Z tego też artykułu wynika, że w przypadku, gdy umowy międzynarodowe zawierane przez ChRL lub których jest ona stroną przewidują inne warunki prawne niż te, które przewiduje prawo cywilne ChRL, wówczas stosowane są zasady umów międzynarodowych. Np. w przypadku gdy ChRL podpisała umowę międzynarodową w sprawie Ogólnych Warunków Dostaw z jakimkolwiek z państw i w jej konsekwencji zaistniała sytuacja rozbieżności pomiędzy postanowieniami Ogólnych Warunków Dostaw i Konwencji Wiedeńskiej priorytet pozostaje po stronie postanowień OWD. Wynika to z art. 90 Konwencji Wiedeńskiej, który mówi, że: a „Niniejsza Konwencja nie zahacza o ważność dowolnej umowy międzynarodowej, która już ostała zawarta lub zostanie zwarta i która zawiera zapisy stanowiąca przedmiot niniejszej Konwencji, pod warunkiem, że strony posiadają własne przedsiębiorstwa komercyjne w pastwach-stronach takiej umowy”. Tutaj należy podkreślić, iż międzynarodowe umowy dwustronne mają dla ChRL szczególne znaczenie. Związane jest to z faktem, że Chiny nie są stroną szeregu konwencji międzynarodowych. Chiny dopiero stosunkowo niedawno przystąpiły do konwencji Nowojorskiej z 1958 roku o uznawaniu i wykonywaniu zagranicznych orzeczeń arbitrażowych (polska jest stroną Konwencji Nowojorskiej od 1961 roku – tekst w rozdziale Umowy i Konwencje Międzynarodowe). Uprzednio tego typu zagadnienia regulowane były jedynie w umowach dwustronnych zawieranych przez ChRL z innymi państwami. Trudno jest nie zauważyć, iż w miarę wprowadzania reform w ChRL i przekształcania Chin w bardziej otwarte na świat państwo ciężar gatunkowy umów wielostronnych zaczął zdecydowanie nabierać znaczenia i coraz większej wagi, a umów dwustronnych spadać. Świadczy o tym ratyfikacja przez ChRL np. Konwencji Wiedeńskiej oraz szeregu innych umów międzynarodowych.