|
|
(ostatnia aktualizacja tekstu: 2004-06-29 14:52:20)
![Print [0.12 kB]](http://www.polandguangzhou.com/pl/img/221.gif) wersja do druku |
![Deng Xiaoping [17.18 kB]](http://www.polandguangzhou.com/pl/img/222.gif) | | Deng Xiaoping | ![Warto?? bezpo?rednich inwestycji zagranicznych w ChRL (10 KB) [10.20 kB]](http://www.polandguangzhou.com/pl/img/223.gif) | | Warto?? bezpo?rednich inwestycji zagranicznych w ChRL (10 KB) | ![Rezerwy finansowe Chin [6.54 kB]](http://www.polandguangzhou.com/pl/img/224.gif) | | Rezerwy finansowe Chin |
W 2002 roku Chińska Republika Ludowa obchodziła pięćdziesiątą rocznicę rozpoczęcia rozwoju gospodarczego opartego na gospodarce planowej. Na przestrzeni tych lat wykonano 9 planów pięcioletnich. Obecnie realizowany plan jest już 10-tym. W tym czasie gospodarka Państwa Środka przechodziła wiele wzlotów i upadków - od Wielkiego Skoku Gospodarczego końca lat pięćdziesiątych do zakończonej w 1976 roku, po śmierci Przewodniczącego Mao Zedonga, Rewolucji Kulturalnej. Szczególnie ważnym dla obecnego gospodarczego rozwoju Chin stał się koniec lat 70-tych. Wprowadzenie w 1978 roku przez ówczesnego Prezydenta ChRL reform gospodarczych Deng Xiaoping’a rozpoczęło nową epokę w gospodarce ChRL i zapoczątkowało transformację ekonomiczną, zmierzającą w kierunku gospodarki rynkowej.
Realizacja obecnie wdrażanego 10-tego planu pięcioletniego rozpoczęła się w 2001 roku i zakończy się z upływem roku 2005. Według założeń chińskich strategów ekonomicznych plan ten ma być w swoich efektach najbardziej progresywnym planem w dziejach gospodarczego rozwoju Chin. Główne założenia tego planu przewidują <i>„utrzymanie stosunkowo szybkiego tempa rozwoju gospodarki narodowej, osiągnięcie widocznych efektów strategicznego uporządkowania struktur gospodarczych, wydatne podnoszenie jakości i efektywności wzrostu gospodarczego, budowa niepodważalnego fundamentu w celu podwojenia do 2010 roku PKB (w stosunku do 2000 roku), osiągnięcie progresu w budowie nowoczesnego systemu w przedsiębiorstwach państwowych, modernizację systemu ubezpieczeń społecznych i opieki społecznej, zwiększenie udziału we współpracy międzynarodowej”</i>.
Zgodnie z danymi przedstawionymi przez agencję Bloomberg, ChRL w 2002 roku odnotowała rekordowy napływ bezpośrednich inwestycji zagranicznych. Zamknęły się one kwotą 52,7 mld USD i były wyższe o 12,4 % w stosunku do 2001 roku. Dynamikę napływu bezpośrednich inwestycji zagranicznych do Chin w okresie ostatnich pięciu lat (1998-2002), z uchwyceniem ich wartości, obrazuje poniższy wykres.
W związku z uzyskanym w 2002 roku poziomem wartości inwestycji zagranicznych Chiny wysunęły się w tym zakresie na pierwsze miejsce, wyprzedzając USA. Według opinii analityków, inwestorzy zagraniczni zintensyfikowali swoje zainteresowanie rynkiem chińskim po wstąpieniu ChRL w 2001 roku do Światowej Organizacji Handlu (WTO) i zredukowaniu szeregu ograniczeń dla inwestycji zagranicznych, obowiązujących w 75 sektorach gospodarki narodowej. Wpływ na postawę światowego biznesu miał również fakt nieustannego poszukiwania przez niego taniej siły roboczej, o którą na rynku chińskim jest stosunkowo łatwo. Ponadto, w 2002 roku rząd ChRL podjął decyzję o dopuszczeniu inwestorów zagranicznych do rynku bankowego (na razie jedynie w czterech największych miastach) oraz do towarzystw ubezpieczeniowych.
Wszystkie te okoliczności przyczyniły się do intensywnego wzrostu, bo aż o 1/3, liczby działających w Chinach przedsiębiorstw z udziałem kapitału zagranicznego. W 2002 roku powstało ich 34.175. Łączna ilość działających w ChRL tego typu przedsiębiorstw szacowana jest obecnie na 420 tysięcy o łącznej wartości kapitałowej wynoszącej 828 mld USD.
Jednym z poważnych problemów chińskiej gospodarki są przedsiębiorstwa i osoby fizyczne nie płacące podatków. Z tego powodu w 2002 roku budżet państwa poniósł straty w wysokości 4,2 mld USD.
Członkostwo Chin w WTO dało znaczący impuls gospodarce, a nadchodzące lata mogą przyczynić się do tego, że Państwo Środka stanie się światową potęgą gospodarczą. Zgodnie z danymi Narodowego Banku ChRL rezerwy finansowe państwa na koniec 2002 roku zwiększyły się o 35% i wyniosły 286 mld USD, co uplasowało Chiny na drugim miejscu pod tym względem na świecie, zaraz za Japonią, która szacuje swoje rezerwy na poziomie 460 mld USD. Kształtowanie się poziomu rezerw finansowych Chin w okresie ostatnich pięciu lat przedstawia poniższy diagram.
Czynnikiem wpływającym w zdecydowanym stopniu na wzrost gospodarczy Prowincji Guangdong był - podobnie jak w 2001 roku - przede wszystkim nacisk wywierany przez władze na rozwój sfery usług, która do końca 2000 roku zajmowała jedno z końcowych miejsc w strukturze PKB Prowincji. Konieczność zwrócenia uwagi na tę sferę chińskiej gospodarki wymuszona została stale wzrastającą zdolnością nabywczą społeczeństwa. Zwiększający się popyt na artykuły powszechnego użytku, a także na usługi telekomunikacyjne, turystyczne, transportowe i naprawcze wymusił zwiększenie ich podaży. Jednakże jakość chińskich usług, pomimo znacznego ożywienia w tym sektorze gospodarki, w dalszym ciągu pozostawia wiele do życzenia. Jednocześnie podobnie jak w całych Chinach, tak i w Prowincji Guangdong położono duży nacisk na rozwój sektora ubezpieczeniowego, tym bardziej, że od 2001 roku, czyli od momentu wstąpienia Chin do WTO, chiński rynek ubezpieczeń coraz bardziej otwiera swoje „drzwi” przed zagranicznymi towarzystwami ubezpieczeniowymi. Otwarcie dla firm zagranicznych nastąpiło również w sektorze handlu detalicznego, do którego władze Prowincji Guangdong przywiązywały i przywiązywać będą szczególną wagę, udostrzegając w nim jedno ze źródeł tworzenia nowych miejsc pracy i walki z negatywnymi skutkami bezrobocia.
W 2002 roku nie udało się zrównoważyć w pełni popytu i podaży. W dalszym ciągu obserwuje się zdecydowaną nadprodukcję w ok. 80% kategorii produkcji przemysłowej. Po XVI Zjeździe KPCh, który odbył się w końcu 2002 roku, Rząd Prowincji Guangdong podjął kolejne działania zmierzające do ograniczania tego zjawiska. W celu aktywizacji popytu rząd Prowincji podjął szereg działań, a wśród nich m.in.: obniżkę stóp procentowych, zwiększenie inwestycji państwowych, aktywizację inwestorów prywatnych, wzrost wynagrodzeń i emerytur oraz odpraw dla zwalnianych pracowników.
Według oficjalnych danych stopa bezrobocia w Prowincji Guangdong wyniosła w 2002 roku 3,5%. Przypomnieć w tym miejscu należy, iż wskaźnik ten w roku 2001 wyniósł 2,9%, a w roku 2000 - 3,5%. Wynik ten, na tle ogólnochińskiego wskaźnika stopy bezrobocia wynoszącego w ub.r. 4,5%, należy uznać za osiągnięcie rewelacyjne. Wskaźnik ten nie do końca jednak odpowiada rzeczywistości i ma charakter zdecydowanie propagandowy. Tymczasem przerost zatrudnienia w wielu sektorach gospodarki Prowincji Guangdong jest faktem. Odnotowywane jest ono w rolnictwie, przedsiębiorstwach państwowych, organizacjach, instytucjach oraz handlu wewnętrznym. Podkreślić należy, iż 1/3 ogólnej liczby zatrudnionych przypada na aglomeracje miejskie. Wszystko to świadczy o „nieprawidłowości”, żeby nie powiedzieć „nieprawdziwości” prezentowanych przez chińskie władze danych statystycznych i obnaża niechęć władz do ujawnienia faktycznej skali zjawiska bezrobocia. Uprzedzenie władz w kwestii podawania jego rzeczywistej skali ma swoje podstawy w próbach uspokojenia społeczeństwa przed zbliżającym się nieuchronnie przyspieszeniem procesu prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych, w szczególności w przemyśle i przedsiębiorstwach produkcyjnych, a także ich modernizacji i automatyzacji, który to proces niewątpliwie zaowocuje „wylewem” olbrzymiej rzeszy bezrobotnych na rynek pracy. Kolejną, podobnie jak i w 2001 roku, przesłanką przyczyniającą się do zaniżania danych statystycznych, dotyczących poziomu bezrobocia, jest chęć przeprowadzenia jak największej liczby inwestycji do momentu wprowadzenia ujednoliconej reformy społecznej. Wypłata osłon socjalnych zwalnianym pracownikom oraz zasiłków dla bezrobotnych przyczyni się do spowolnienia tempa finansowania prowadzonych obecnie z wielkim rozmachem inwestycji w infrastrukturę gospodarczą, nowe strefy ekonomiczne, osiedla, a wręcz całe dzielnice mieszkaniowe (które zresztą w większości pozostają niezasiedlone), hale produkcyjne, magazyny, a także drogi publiczne i autostrady. Władze mają świadomość, iż ten stan rzeczy nie może trwać w nieskończoność i prędzej czy później rezerwy finansowe budżetu państwa będą się zmniejszać, co pociągnie za sobą stopniowe załamywanie się chińskiego rynku inwestycyjnego.
Z tego względu władze Prowincji, w swoich założeniach na najbliższe lata, przyjęły za zadanie priorytetowe przyciągania możliwie największej liczby inwestorów zagranicznych, chętnych do podejmowania przedsięwzięć inwestycyjnych samodzielnie bądź wspólnie z podmiotami chińskimi. Z drugiej strony władze Prowincji bardzo ekspansywnie zabiegają także o tworzenie dla chińskich podmiotów gospodarczych możliwości inwestowania za granicą. Obecnie obszarem największego zainteresowanie chińskich inwestorów jest Europa Środkowa i Wschodnia oraz państwa nadbałtyckie i WNP. Główną przyczyną takiego właśnie terytorialnego ukierunkowania chińskiej ekspansji inwestycyjnej jest bliskie sąsiedztwo wymienionych krajów z potężnym rynkiem zbytu państw Unii Europejskiej. W odniesieniu natomiast do takich państw jak: Polska, Czechy, Węgry oraz pozostałe państwa kandydujące zainteresowanie to ma podłoże w możliwości bezpośredniego zainwestowania w unijne - niebawem - zakłady produkcyjne.
Drugą perspektywiczną i sukcesywnie rozwijającą się gałęzią gospodarki Chin południowych stała się w 2002 roku ochrona środowiska. Rząd Prowincji nakreślił plan wdrażania projektów ekologicznych w najbliższych latach, który niestety - według dostępnych WEH informacji i poczynionych obserwacji - nie do końca układa się w całość. Brakuje w nim elementów perspektywicznego myślenia i cech konsekwencji. Władze Prowincji z jednej strony zamierzają wdrażać inwestycje w zakresie ochrony czystości wód, ale jednocześnie z drugiej strony nie ma programu ochrony tych samych wód przed ściekami przemysłowymi z zakładów produkcyjnych (głównie chemicznych) oraz przed ściekami komunalnymi. Stan zdecydowanej większości terytorium Prowincji pod względem czystości środowiska naturalnego jest faktycznie zły. Negatywnym aspektem w tym zakresie pozostaje mała - nadal - świadomość ekologiczna władz lokalnych, zwłaszcza w mniejszych ośrodkach, które często nadal ukrywają informacje o katastrofach ekologicznych z jednej strony, a z drugiej nie zabiegają o dodatkowe środki z budżetu na ich usuwanie. Nagminnym zjawiskiem w zakładach przemysłowych Prowincji Guangdong jest brak filtrów kominowych, co również bardzo negatywnie wpływa na stan środowiska naturalnego, stanowiąc jednocześnie ogromne zagrożenie dla zdrowia ludności. Jedynymi enklawami, w których zauważalna jest - przynajmniej w założeniach - dbałość o ekologię są ośrodki miejsko-przemysłowe o charakterze pokazowym, jakimi są niewątpliwie istniejące bądź nowopowstające specjalne strefy ekonomiczne, strefy rozwoju i strefy rozwoju przemysłowego. W strefach tych, w bliskości działających bądź zaplanowanych zakładów produkcyjnych, zaprojektowane zostały olbrzymie parki rekreacji i wypoczynku, kluby golfowe, strefy zieleni i sztuczne zbiorniki wodne. Aglomeracje miejskie i osiedla mieszkaniowe wyposażone zostały w nielicznych przypadkach w oczyszczalnie ścieków o średniej przepustowości (ok. 20 tys. m3/dobę). Jednakże strefy w większości opierają się o zagraniczny kapitał inwestycyjny (od 60 do 90% wartości inwestycji). Chińskim aportem w tych inwestycjach są na ogół: dzierżawa gruntu i uzbrojenie terenu oraz budowa infrastruktury towarzyszącej (dróg dojazdowych i osiedli mieszkaniowych). Władze Prowincji wyasygnowały na najbliższe lata pokaźne środki finansowe na sprawy ekologii i spodziewają się, że w najbliższej przyszłości również inwestorzy zagraniczni przyczynią się do wzmocnienia infrastruktury ekologicznej i kondycji środowiska naturalnego.
Jednym z najsłabiej rozwiniętych sektorów gospodarki Prowincji Guangdong pozostaje rolnictwo. Pomimo iż Chiny dysponują 7% ogółu ziem uprawnych na świecie, a rolnictwo zajmuje znaczące miejsce w gospodarce kraju (tworząc ok. 22% PKB) to jednak w ostatnim czasie obserwowany jest znaczny regres tego sektora. W roku 2002 wydajność produkcji zbóż w Prowincji Guangdong, w porównaniu z 2001 rokiem, zmniejszyła się o 5,8%. Przyczyna tego stanu rzeczy tkwi niewątpliwie w przestarzałym parku maszynowym oraz niedostatecznej ilości nowych inwestycji w tym sektorze gospodarki. Tendencję wzrostową wykazała natomiast w ostatnim roku produkcja zwierzęca, hodowla ryb oraz pozostałe uprawy. Słabym i niedostatecznym poziomem rozwoju charakteryzuje się także przetwórstwo rolno-spożywcze. W przetwórstwie mleczarskim, pomimo kilku inwestycji zagranicznych podjętych m.in. przez Danone czy Nestle, brakuje nowoczesnych technologii, a jakość produktów nie jest zadowalająca.
W konsekwencji wstąpienia do WTO Chiny zobowiązane są do sukcesywnego wprowadzania wielu zmian w gospodarce narodowej. Bardzo głębokie zmiany będą musiały zajść w chińskim sektorze rolnym. Obowiązek wprowadzenia kontyngentów na import płodów rolnych, w tym zbóż, w znacznej mierze może przyczynić się do spowolnienia wzrostu w tym sektorze. Także proces jego restrukturyzacji, modernizacji i prywatyzacji nie będzie łatwy. Uwzględniając fakt, iż 70% ludności tego państwa zamieszkuje obszary wiejskie, problemy, jakich można spodziewać się na rolnym rynku pracy przyczynić się mogą do znacznego spowolnienia reform i doprowadzić do niepokojów społecznych.
Chiny konsekwentnie wprowadzają nowe regulacje prawne i sukcesywnie zmieniają procedury stosowane dotychczas w dziedzinie handlu zagranicznego.
Dotychczas, pomimo iż inwestycje zagraniczne w Prowincji Guangdong stanowiły widoczną część ogólnej liczby inwestycji w tym regionie kraju, to jednak przedsięwzięcia ze 100% udziałem kapitału zagranicznego stanowiły niewielką ich część.
|
| |
|
|
|
|
|
Bazy Danych 
Polskie Placówki
